Mirasın reddi, yasal veya atanmış mirasçıların, kendilerine intikal eden mirası kabul etmeyerek, mirasçılık sıfatını ve mirasa konu olan malvarlığını reddetmeleridir. Mirasın reddi, miras bırakanın borçları da dahil olmak üzere tüm malvarlığını kapsar. Türk Medeni Kanunu’na göre mirasın reddi, iki farklı türde yapılabilir: gerçek ret (TMK 605/1 ve 606–609) ve hükmen ret (TMK 605/2). Gerçek ret, sulh hukuk mahkemesine süresinde yapılan kayıtsız ve şartsız beyanla gerçekleşir. Hükmen ret ise ölüm tarihinde ödemeden aczin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması koşuluna dayanır.

Yazar: Avukat Yasin Baykal · İçerik güncellemesi: 12 Eylül 2026

Mirası ret hakkı kimlere aittir

Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilirler.

Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır.

Mirasın Reddinde Eşin Rızası

Mal ortaklığı rejiminde TMK 265 uyarınca eşlerden biri, diğerinin rızası olmadan ortaklık mallarına girecek mirası reddedemez; tereke borca batıksa mirası kabul de edemez. Bu özel kural, her evlilikte diğer eşin onayının gerektiği anlamına gelmez. Uygulanan mal rejimi önce belirlenmelidir.

Diğer eşin rızasının alınmasına olanak bulunamazsa veya bu konudaki istem onun tarafından haklı sebep olmaksızın reddedilirse, istem sahibi eş kendi yerleşim yeri mahkemesine başvurabilir.

Tereke Defterinin Tutulması İle Mirasın Reddi

Koruma önlemi olarak terekenin yazımı hâlinde mirası ret süresi, yasal ve atanmış mirasçılar için yazım işleminin sona erdiğinin sulh hâkimi tarafından kendilerine bildirilmesiyle başlar.

Mirası Ret Hakkının Geçmesi

Mirası reddetmeden ölen mirasçının ret hakkı kendi mirasçılarına geçer.

Bu mirasçılar için ret süresi, kendilerinin mirasbırakanına mirasın geçtiğini öğrendikleri tarihten başlar. Ancak bu süre, kendilerinin mirasbırakanından geçen mirasın reddi için mirasçıya tanınan süre dolmadıkça sona ermez.

Ret sonucunda miras daha önce mirasçı olmayanlara geçerse; bunlar için ret süresi, önceki mirasçılar tarafından mirasın reddedildiğini öğrendikleri tarihten işlemeye başlar.

Mirasın Gerçek Reddi (TMK 605-606)

Gerçek ret için genel süre üç aydır. Sürenin başlangıcı her olayda doğrudan ölüm tarihi olarak kabul edilmemelidir. Bu süre, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri; vasiyetname ile atanmış mirasçılar için mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar.

Gerçek Red İşlemi Nasıl Yapılır?

Başvuru Yeri: Miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesi.

Başvuru süresi: Yasal mirasçı bakımından kural olarak ölümün öğrenilmesinden itibaren üç aydır. Mirasçı olduğunu daha sonra öğrenme ve vasiyetname ile atanma durumlarında TMK 606’daki başlangıç kuralları uygulanır.

Başvuru Şartları:

Mirasçının miras bırakanın ölümü ile mirasçı olduğunu öğrenmesi.
Süresi içinde, yazılı veya sözlü olarak sulh hukuk mahkemesine başvuruda bulunulması.
Reddin kayıtsız ve şartsız olması gerekir.

Başvuru Süreci:

Dilekçe Hazırlığı: Mirasın reddi talebini içeren bir dilekçe hazırlanır.
Gerekli Belgeler: Miras bırakanın ölüm belgesi ve nüfus kayıt örneği gibi belgeler temin edilir.
Mahkemeye Başvuru: Hazırlanan dilekçe ve belgelerle sulh hukuk mahkemesine başvurulur.
Mahkeme İncelemesi: Sulh hâkimi, sözlü veya yazılı ret beyanını bir tutanakla tespit eder. Mahkeme, başvuruyu değerlendirir ve gerekli incelemeleri yapar.
Karar: Süresi içinde yapılmış olan ret beyanı, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğüne yazılır ve reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir. Mahkeme, mirasın reddine karar verir ve bu kararın tescili yapılır.

Mirasın reddi dilekçesinde bulunması gereken bilgiler

Başvuruda mirasçının kimlik ve adres bilgileri, mirasbırakanın kimliği, ölüm tarihi, öğrenme tarihi ve mirasçılık ilişkisi açıklanır. Ret beyanı açık, kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Ölüm ve nüfus kayıtları ile varsa mirasçılık belgesi eklenir. Temsil yoluyla başvuruluyorsa temsil ve özel yetki koşulları ayrıca kontrol edilir.

Başvuru metninde yalnızca “borçları reddediyorum” denilmesi yeterli değildir; mirasın malvarlığı ve borçlar yönünden birlikte reddi söz konusudur. Küçük veya kısıtlı mirasçı varsa temsil, menfaat çatışması ve gerekli izinler için ayrı değerlendirme yapılmalıdır.

Mirasın hükmen reddi: Borca batık tereke

TMK 605/2 uyarınca mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Ölüm tarihindeki malvarlığı ve borçlar birlikte araştırılır. Yalnızca bir kredi veya icra dosyasının bulunması, tek başına hükmen ret koşullarının oluştuğunu göstermez.

Hükmen reddin tespiti davası, gerçek ret başvurusundan farklı olarak tereke alacaklılarına karşı asliye hukuk mahkemesinde açılır. Yetki, talebin niteliği ve genel yetki kuralları çerçevesinde belirlenir. İcra takibinde ileri sürülecek savunmanın yolu ve süresi ise takip dosyasına göre ayrıca değerlendirilir.

Hükmen ret, gerçek retteki üç aylık süreye tabi değildir; bunun için genel bir altı aylık başvuru süresi de yoktur. Ancak mirası sahiplenme veya kabul anlamına gelen işlemler sonuca etki edebilir. Ayrıca ödeme emrine itiraz gibi usul süreleri kendiliğinden ortadan kalkmaz. Bu nedenle borç bildirimi veya icra evrakı alındığında belgenin türü ve tebliğ tarihi incelenmelidir.

Banka, tapu, araç, vergi ve icra kayıtları ile alacak ve borç belgeleri, ölüm tarihindeki tereke durumunun tespitinde kullanılabilir. Alacaklılar ve deliller dosyaya göre belirlendiğinden, hükmen ret için “davalı yok” yazan genel bir dilekçe örneği uygun değildir.

Ret hakkının düşmesi

Gerçek ret bakımından yasal süre içinde ret beyanında bulunmayan mirasçı, kural olarak mirası kayıtsız şartsız kazanır. Hükmen ret koşulları ve kanundaki diğer özel durumlar ayrıca değerlendirilir.

Ret süresi sona ermeden mirasçı olarak tereke işlemlerine karışan, terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanın dışında işler yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendisine maleden mirasçı, mirası reddedemez.

Zamanaşımı veya hak düşümü sürelerinin dolmasına engel olmak için dava açılması ve cebrî icra takibi yapılması, ret hakkını ortadan kaldırmaz.

Mirasçılardan biri tarafından mirasın reddi

Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse onun payı, miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi, hak sahiplerine geçer.

Mirası reddeden atanmış mirasçının payı, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufundan arzusunun başka türlü olduğu anlaşılmadıkça, mirasbırakanın en yakın yasal mirasçılarına kalır.

En yakın mirasçıların tamamı tarafından mirasın reddi

En yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından reddolunan miras, sulh mahkemesince iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir.

Tasfiye sonunda arta kalan değerler, mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir.

Mirasın sağ kalan eşe geçmesi

Altsoyun tamamının mirası reddetmesi hâlinde, bunların payı sağ kalan eşe geçer.

Sonra gelen mirasçılar yararına ret

Mirasçılar, mirası reddederken, kendilerinden sonra gelen mirasçılardan mirası kabul edip etmeyeceklerinin sorulmasını tasfiyeden önce isteyebilirler.

Bu takdirde ret, sulh hâkimi tarafından daha sonra gelen mirasçılara bildirilir; bunlar bir ay içinde mirası kabul etmezlerse reddetmiş sayılırlar.

Bunun üzerine miras, iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir ve tasfiye sonunda arta kalan değerler, önce gelen mirasçılara verilir.

Ret süresinin uzatılması

TMK 615 uyarınca önemli sebepler varsa sulh hâkimi ret süresini uzatabilir veya yeni süre tanıyabilir. Bu olanak kendiliğinden işlemez; önemli sebep somutlaştırılmalı ve talep hâkim tarafından değerlendirilmelidir.

Vasiyetin reddi

Vasiyet alacaklısının vasiyeti reddetmesi hâlinde, mirasbırakanın arzusunun başka türlü olduğu tasarruftan anlaşılmadıkça, bu redden vasiyet yükümlüsü yararlanır.

Mirasçıların alacaklılarının korunması

Malvarlığı borcuna yetmeyen mirasçı, alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse; alacaklıları veya iflâs idaresi, kendilerine yeterli bir güvence verilmediği takdirde, ret tarihinden başlayarak altı ay içinde reddin iptali hakkında dava açabilirler.

Reddin iptaline karar verilirse, miras resmen tasfiye edilir.

Bu suretle tasfiye edilen mirastan reddeden mirasçının payına bir şey düşerse bundan, önce itiraz eden alacaklıların, daha sonra diğer alacaklıların alacakları ödenir. Arta kalan değerler ise, ret geçerli olsa idi bundan yararlanacak olan mirasçılara verilir.

Mirası Ret hâlinde sorumluluk

Ödemeden âciz bir mirasbırakanın mirasını reddeden mirasçılar, onun alacaklılarına karşı, ölümünden önceki beş yıl içinde ondan almış oldukları ve mirasın paylaşılmasında geri vermekle yükümlü olacakları değer ölçüsünde sorumlu olurlar.

Olağan eğitim ve öğrenim giderleriyle âdet üzere verilen çeyiz, bu sorumluluğun dışındadır.

İyiniyetli mirasçılar, ancak geri verme zamanındaki zenginleşmeleri ölçüsünde sorumlu olurlar.

Mirasın reddi hakkında sık sorulan sorular

Borçları reddedip evi kabul edebilir miyim? Hayır. Ret, kayıtsız ve şartsız olmalıdır; mirasın yalnızca borçlu kısmını reddetme imkânı yoktur.

Ben reddedersem çocuklarım mutlaka mirasçı olur mu? Bir mirasçının reddi ile en yakın yasal mirasçıların tamamının reddi farklı sonuç doğurur. TMK 611, 612 ve sağ kalan eşe ilişkin 613. madde birlikte değerlendirilmelidir. Bu yüzden her durumda çocuklara otomatik geçiş olduğu söylenemez.

Mirasçılık belgesi ile ret işlemi aynı mıdır? Hayır. Mirasçılık belgesi mirasçılık sıfatı ve paylarını gösterir. Ret beyanı ve hükmen ret incelemesi ayrı işlemlerdir.

Mirastan feragat ile mirasın reddi arasındaki fark nedir? Mirastan feragat, mirasbırakan hayattayken yapılan miras sözleşmesidir. Ret ise ölümden sonra gündeme gelir.

Hukuki kaynaklar ve ilgili rehberler

Temel düzenlemeler Türk Medeni Kanunu m. 265 ve 605–619’dur. Hükmen ret ayrımına ilişkin açıklamalar için Türkiye Barolar Birliği Dergisi’ndeki mirasın reddi incelemesi de okunabilir.

Terekenin içeriğini belirlemek için terekenin tespiti; genel işlem sırası için İzmir miras avukatı ve miras hukuku rehberi bağlantılarını kullanabilirsiniz. Avukat Yasin Baykal ile görüşme bilgileri iletişim sayfasında yer alır. Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; uygulanacak yol somut miras ve borç kayıtlarına göre belirlenir.

Mirasın Reddi Nasıl Yapılır? Süreler ve Hükmen Ret