MİRASTAN FERAGAT SÖZLEŞMESİ NASIL YAPILIR, SÖZLEŞME ÖRNEĞİ
Mirastan feragat, mirasçının miras hakkından vazgeçmesi anlamına gelir. Bu işlem, mirasçının mirasbırakanın ölümünden sonra miras üzerinde hiçbir hak iddia etmeyeceğini beyan etmesiyle bir karşılık alınarak veya karşılık alınmadan tamamen veya kısmen vazgeçmeyi bir amaçlayan bir sözleşmedir. Mirastan feragat, Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen bir hukuki işlemdir ve belirli şekil şartlarına tabidir.
Hukuki Dayanak
Mirastan feragat, Türk Medeni Kanunu’nun 528. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler, mirastan feragatin nasıl yapılacağını ve hangi şartlar altında geçerli olacağını belirler.
Mirastan Feragat Sözleşmesi Türleri
Mirastan feragat iki şekilde yapılabilir:
- Karşılıksız Feragat (İvazsız Feragat): Mirasçı, herhangi bir karşılık almadan miras hakkından vazgeçer.
- Karşılıklı Feragat (İvazlı Feragat): Mirasçı, belirli bir karşılık (ivaz) alarak miras hakkından vazgeçer.
- Tam Feragat: Hakkından feragat eden mirasçı mirasçılık sıfatını kaybetmektedir.
- Kısmi Feragat: Hakkından feragat eden mirasçı terekeden feragati oranında hak sahipliği azalmaktadır.
Mirastan Feragatin Tarafları
Mirasbırakan, bir mirasçısı ile karşılıksız veya bir karşılık sağlanarak mirastan feragat sözleşmesi yapabilir.
Feragat sözleşmesi saklı paylı olsun olmasın yasal mirasçılarla veya atanmış mirasçılarla da yapılabilir.
Mirastan Feragatin Şekil Şartları
Mirastan feragat işleminin geçerli olabilmesi için belirli şekil şartlarına uyulması gerekmektedir:
- Yazılı Sözleşme: Mirastan feragat, yazılı bir sözleşme ile yapılmalıdır. Bu sözleşme, mirasbırakan ile mirasçı arasında düzenlenir.
- Noter Onayı: Yazılı sözleşmenin geçerli olabilmesi için noter tarafından onaylanması gerekmektedir. Noter onayı, sözleşmenin resmi bir belge niteliği kazanmasını sağlar.
Mirastan Feragat Sözleşmesi İçeriği
Mirastan feragat sözleşmesinde bulunması gereken temel unsurlar şunlardır:
- Tarafların Kimlik Bilgileri: Mirastan feragat eden mirasçının ve mirasbırakanın kimlik bilgileri.
- Feragat Beyanı: Mirasçının miras hakkından feragat ettiğine dair açık beyan.
- Feragat Şartları: Feragatın karşılıksız mı yoksa karşılıklı mı yapıldığına dair bilgiler ve eğer karşılıklıysa verilen karşılığın detayları.
- İmzalar ve Tarih: Tarafların imzaları ve sözleşmenin düzenlenme tarihi.
Mirastan Feragatin Sonuçları
Mirastan feragatin sonuçları, feragat türüne göre değişiklik gösterir:
- Karşılıksız Feragat (İvazsız Feragat): Feragat eden mirasçı, mirasbırakanın ölümünden sonra herhangi bir karşılık almadan miras hakkından vazgeçer. Bu durumda, feragat edenin altsoyu mirasçılık hakkını kaybetmez ve feragat edenin yerine mirasçı olabilir.
- Karşılıklı Feragat (İvazlı Feragat): Feragat eden mirasçı, belirli bir karşılık alarak miras hakkından vazgeçer. Miras sözleşmesinde aksi öngörülmemişse miras üzerinde hiçbir hak iddia edemez ve mirasçılık sıfatını tamamen kaybeder. Bu durumda, feragat edenin altsoyu da mirasçı olamaz.
- Tam Feragat: Hakkından feragat eden mirasçı mirasçılık sıfatını kaybetmektedir.
- Kısmi Feragat: Hakkından feragat eden mirasçı terekeden feragati oranında hak sahipliği azalmaktadır.
Mirastan Feragat Sözleşmesinin Hükümden düşmesi
Mirastan feragat sözleşmesi belli bir kişi lehine yapılmış olup bu kişinin herhangi bir sebeple mirasçı olamaması hâlinde, feragat hükümden düşer.
İvazlı feragatin hükümden düşmesi halinde lehine kazandırmadan bulunulan kişi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca terekeye ödemekle yükümlüdür.
Mirastan Feragatten Yararlanacak Kişiler
Mirastan feragat sözleşmesi belli bir kişi lehine yapılmamışsa, en yakın ortak kökün altsoyu lehine yapılmış sayılır ve bunların herhangi bir sebeple mirasçı olamaması hâlinde, feragat yine hükümden düşer.
Mirasbırakanın Alacaklılarının Hakları
Mirasın açılması anında tereke, borçları karşılayamıyorsa ve borçlar mirasçılar tarafından da ödenmiyorsa, feragat eden ve mirasçıları, alacaklılara karşı feragat için ölümünden önceki beş yıl içinde mirasbırakandan almış oldukları karşılıktan, mirasın açılması anındaki zenginleşmeleri tutarında sorumludurlar.
Örnek Olaylar
Örnek 1: Karşılıksız Feragat
Ali Bey, mirasbırakan olan babası Mehmet Bey’in mirasından karşılıksız olarak feragat etmeye karar verir. Ali Bey, bu kararı noter huzurunda yazılı bir sözleşme ile beyan eder. Mehmet Bey’in ölümü sonrasında Ali Bey’in altsoyunun mirasçılık hakkı devam eder.
Örnek 2: Karşılıklı Feragat
Ayşe Hanım, mirasbırakan olan annesi Fatma Hanım’ın mirasından belirli bir karşılık alarak feragat etmeye karar verir. Bu karşılık, Fatma Hanım’ın Ayşe Hanım’a ödeyeceği belirli bir miktar paradır. Ayşe Hanım, bu kararı noter huzurunda yazılı bir sözleşme ile beyan eder. Fatma Hanım’ın ölümü sonrasında Ayşe Hanım miras üzerinde hak iddia edemez, sözleşmede aksi öngörülmediyse altsoyu da mirasçılık hakkını kaybeder.
Ülkemizde genellikle ikinci evliliklerini yapan kişilerin, önceki evliliklerindeki çocuklarının haklarını düzenleyerek, eşleri ile yapacakları evlilik ilişkisinde maddi meselelerin arka plana atılabilmesini temin etmesi yönünden mirastan feragat sözleşmesi kurumuna başvurulmaktadır.
MİRASTAN FERAGAT SÖZLEŞMESİ ÖRNEĞİ
TARAFLAR:
Muris (Miras Bırakan):
Adı Soyadı: __________
T.C. Kimlik No: __________
Doğum Tarihi: __________
Adres: __________
Feragat Eden Mirasçı:
Adı Soyadı: __________
T.C. Kimlik No: __________
Doğum Tarihi: __________
Adres: __________
Konu: Mirastan Feragat Sözleşmesinin düzenlenmesi.
Sözleşmenin Konusu:
İşbu sözleşme, Türk Medeni Kanunu’nun 528. maddesi uyarınca, miras bırakanın vefatı halinde feragat eden mirasçının miras hakkından kısmen veya tamamen feragat etmesini düzenlemektedir.
Sözleşme Şartları:
- Miras Hakkından Feragat:
Feragat eden mirasçı, işbu sözleşme ile miras bırakanın vefat etmesi halinde yasal miras payına ilişkin tüm haklarından (kısmen/tamamen) feragat ettiğini beyan eder. - Feragat Karşılığı:
Feragat eden mirasçı, mirastan feragat etmesi karşılığında miras bırakan tarafından kendisine (belirtilen miktar ya da mal varlığı) verilmesi konusunda mutabık kalmıştır.
- Verilecek miktar/mal varlığı: __________
- Ödeme/teslim tarihi: __________
- Ödeme/teslim şekli: __________
- Feragatın Niteliği:
İşbu sözleşme, karşılıksız olarak (ivazsız) yapılmış olup, feragat eden mirasçı herhangi bir menfaat temin etmeksizin mirastan feragat etmektedir. (Eğer karşılık alınmamışsa bu madde kullanılmalıdır.) - Feragatin Kapsamı:
Feragat eden mirasçı, bu sözleşme ile miras bırakanın vefatı sonrası terekenin paylaşımına katılmayacağını ve diğer mirasçılara karşı herhangi bir hak talebinde bulunmayacağını kabul eder. Feragat, yasal miras payını, vasiyetname ile bırakılan hakları ve mirastan doğan tüm talepleri kapsamaktadır. - Sözleşmenin Geçerliliği:
İşbu sözleşme, Türk Medeni Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca noterde düzenleme şeklinde yapılmış olup, tarafların serbest iradesi ile imzalanmıştır. Sözleşme, miras bırakanın vefat etmesiyle birlikte yürürlüğe girecektir. - Tarafların Beyanları:
Taraflar, işbu sözleşmeyi serbest iradeleri ile kabul ettiklerini, sözleşmenin hükümlerini eksiksiz olarak anladıklarını ve herhangi bir baskı altında olmadıklarını beyan ederler.
YÜRÜRLÜK:
İşbu sözleşme taraflarca imzalandığı ve noter huzurunda tasdik edildiği tarihten itibaren geçerli olacaktır.
İMZALAR:
Muris (Miras Bırakan):
Adı Soyadı: __________
Tarih: __________
İmza: __________
Feragat Eden Mirasçı:
Adı Soyadı: __________
Tarih: __________
İmza: __________
NOTER ONAYI:
İşbu sözleşme, Türk Medeni Kanunu’na uygun olarak düzenlenmiş ve noterde tasdik edilmiştir.
Noter Adı: __________
Tarih: __________
Yevmiye No: __________
Noter Mührü ve İmza: __________
Açıklama:
Mirastan feragat sözleşmesi, Türk Medeni Kanunu’na göre geçerli olabilmesi için noterde düzenlenmesi gereken resmi bir belgedir. Bu sözleşme, miras bırakan ile mirasçılar arasında yapılır ve feragat eden mirasçının mirastan doğan haklarından tamamen veya kısmen vazgeçtiğini gösterir.
Sonuç
Mirastan feragat, mirasçının miras hakkından vazgeçmesi anlamına gelir ve bu işlem, Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen şekil şartlarına uygun olarak yapılmalıdır. Feragat işlemi, noter onayı ile yazılı bir sözleşme şeklinde gerçekleştirilir ve feragat türüne göre farklı sonuçlar doğurur. Mirastan feragat sürecinde hukuki danışmanlık almak, işlemin doğru ve geçerli bir şekilde yürütülmesi açısından önemlidir. Bu sürecin doğru ve adil bir şekilde yürütülmesi için uzman İzmir Miras Hukuku Avukatı’nın rehberliği büyük önem taşır.