Miras Sözleşmesi Nedir, Miras Sözleşmesi Nasıl Yapılır

Miras Sözleşmesi Nedir?

Miras sözleşmesi, miras bırakanın (muris) bir kişi veya kişilerle mirasçılığa ilişkin hak ve yükümlülükleri belirleyen, karşılıklı rızaya dayanan ve yasal şekil şartlarına uygun olarak yapılan bir anlaşmadır. Türk Medeni Kanunu’na göre miras sözleşmesi, vasiyetname gibi tek taraflı bir hukuki işlemden farklı olarak, birden fazla tarafın katılımıyla yapılan bir sözleşmedir.

Miras Sözleşmesinin Özellikleri

1. Karşılıklı İradeyle Yapılması:
   • Miras sözleşmesi, birden fazla tarafın karşılıklı iradeleriyle yapılır ve tarafların rızası esastır. Miras bırakan, belirli mal varlıklarını veya haklarını belirli kişilere devretmeyi taahhüt ederken, diğer taraflar da bu taahhüdü kabul eder.
2. Bağlayıcılık:
   • Miras sözleşmesi, taraflar için bağlayıcı bir nitelik taşır. Miras bırakan, sözleşmede belirtilen hükümleri yerine getirmekle yükümlüdür ve bu sözleşme, miras bırakanın tek taraflı olarak değiştiremeyeceği bir hukuki işlem niteliğindedir.
3. Şekil Şartlarına Uygunluk:
   • Miras sözleşmesinin geçerli olabilmesi için belirli şekil şartlarına uyulması gerekmektedir. Türk Medeni Kanunu, bu tür sözleşmelerin noterde düzenlenmesini ve tarafların noterde imza atmasını şart koşar.

Miras Sözleşmesi Nasıl Yapılır?

Miras sözleşmesinin yapılması süreci, yasal prosedürlere uygun olarak belirli adımların izlenmesini gerektirir. İşte miras sözleşmesinin yapılma sürecine ilişkin adımlar:

1. Tarafların Anlaşması:
   • Miras sözleşmesi yapılmadan önce, miras bırakan ve diğer taraflar, sözleşmenin şartları üzerinde anlaşmaya varmalıdır. Bu anlaşma, sözleşmenin içeriğinde yer alacak mal varlıkları, haklar ve yükümlülükler konusunda tarafların mutabakatını içerir.
2. Noter Huzurunda Düzenleme:
   • Miras sözleşmesi, mutlaka noter huzurunda düzenlenmelidir. Noter, tarafların kimliklerini doğrular ve sözleşmenin yasal şekil şartlarına uygun olup olmadığını kontrol eder.
   • Noter, tarafların sözleşmeyi serbest iradeleriyle imzaladıklarını tespit eder ve bu hususu tutanakla kaydeder.
3. Sözleşmenin İmzalanması:
   • Taraflar, noter huzurunda hazırlanan miras sözleşmesini imzalar. Noter, bu imzaları onaylar ve sözleşmenin bir nüshasını taraflara teslim eder.
   • Noter, sözleşmenin bir nüshasını kendi arşivinde saklar.
4. Sözleşmenin Kaydedilmesi:
   • Miras sözleşmesi, noterin kaydına geçer ve gerektiğinde ilgili mahkemelere veya diğer resmi makamlara sunulmak üzere muhafaza edilir.

Miras Sözleşmesinin Tarafları ve Ehliyeti

1. Miras Sözleşmesinin Tarafları

a. Miras Bırakan (Muris): Miras sözleşmesinin bir tarafı her zaman miras bırakan kişidir. Miras bırakan, malvarlığını veya belirli haklarını miras sözleşmesi ile düzenleyebilir ve belirli kişilere bu hakları devredebilir.

b. Mirasçı veya Lehine Hak Tanınan Kişi: Miras sözleşmesinin diğer tarafı ise, mirasçı olarak atanacak veya lehine belirli haklar tanınacak kişi veya kişilerdir. Bu kişiler, miras bırakanın malvarlığından veya haklarından faydalanacak olanlardır. Bu kişiler şunlar olabilir:

• Yasal mirasçılar
• Atanmış mirasçılar
• Vasiyet alacaklıları
• Diğer üçüncü kişiler (örneğin, bakım yükümlülüğünü üstlenen kişi)

2. Tarafların Ehliyeti

Miras sözleşmesinin geçerli olabilmesi için, tarafların hukuki ehliyete sahip olması gerekmektedir. Türk Medeni Kanunu, tarafların ehliyetine ilişkin belirli şartlar öngörmektedir:

a. Miras Bırakanın Ehliyeti:

• Tam Ehliyet: Miras bırakanın, miras sözleşmesi yapabilmesi için tam ehliyetli olması gerekmektedir. Tam ehliyetli olmak, kişinin ergin olması, ayırt etme gücüne sahip olması ve kısıtlı olmaması anlamına gelir.
• Erginlik: Miras bırakanın 18 yaşını doldurmuş olması gerekmektedir. 18 yaşını doldurmayan kişiler, ancak evlenme veya mahkeme kararı ile ergin hale gelebilirler.
• Ayırt Etme Gücü: Miras bırakanın, sözleşmenin hukuki sonuçlarını kavrayabilecek zihni olgunluğa sahip olması gerekmektedir. Ayırt etme gücünden yoksun olanlar, miras sözleşmesi yapamazlar.
• Kısıtlılık: Kısıtlı olan kişiler, ancak vasilerinin izni ile miras sözleşmesi yapabilirler. Ancak, vasi izni olmaksızın yapılan miras sözleşmeleri geçersizdir.

b. Mirasçı veya Lehine Hak Tanınan Kişinin Ehliyeti:

• Tam Ehliyet: Mirasçı olarak atanacak veya lehine hak tanınacak kişilerin de tam ehliyetli olması gerekmektedir. Bu kişiler, ergin, ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan kişiler olmalıdır.
• Kısıtlılık Durumu: Kısıtlı olan kişilerin miras sözleşmesine taraf olması, vasilerinin iznine tabidir.

Miras Sözleşmesinin Şekil Şartları

Miras sözleşmesinin geçerli olabilmesi için belirli şekil şartlarına uygun olarak düzenlenmesi gerekmektedir:

1. Yazılılık: Miras sözleşmesi yazılı olarak düzenlenmelidir.
2. Noter Onayı: Sözleşme, noter huzurunda düzenlenmeli ve imzalanmalıdır. Noter, tarafların iradelerini serbestçe beyan ettiklerini ve sözleşmeyi kendi istekleriyle imzaladıklarını tespit eder.
3. Tanıkların Bulunması: Resmi vasiyetname veya miras sözleşmesi düzenlenirken iki tanığın huzurunda yapılmalıdır. Tanıklar, tarafların iradelerini serbestçe beyan ettiklerini ve sözleşmeyi kendi istekleriyle imzaladıklarını doğrular.

 İvazlı veya İvazsız Mirasçı Atama İçeren Olumlu Miras Sözleşmesi

İvazlı Mirasçı Atama İçeren Olumlu Miras Sözleşmesi

İvazlı miras sözleşmesi, miras bırakanın, mirasçı olarak atadığı kişiye belirli bir edim karşılığında mirasçı olma hakkı tanıdığı bir sözleşmedir. Bu edim, malvarlığı devri, belirli bir hizmetin yerine getirilmesi veya başka bir taahhüt olabilir.

Özellikler:

• Karşılıklı Yükümlülükler: Sözleşmenin her iki tarafı da belirli yükümlülükler altına girer. Miras bırakan, belirli malvarlıklarını mirasçıya devretme taahhüdünde bulunurken, mirasçı da belirli bir edimde bulunmayı taahhüt eder.
• Yasal Şekil Şartları: Miras sözleşmesinin geçerli olabilmesi için, Türk Medeni Kanunu’na göre noterde düzenlenmesi ve taraflarca imzalanması gerekmektedir.
• Bağlayıcılık: Sözleşme, taraflar arasında bağlayıcıdır ve taraflardan biri tek taraflı olarak sözleşmeyi feshedemez.

Örnek: Bir miras bırakan, yaşlılığında kendisine bakması karşılığında, bir bakıcıyı mirasçısı olarak atayabilir. Bakıcı, miras bırakanın bakımını üstlenir ve miras bırakan öldüğünde belirli malvarlıklarını devralma hakkına sahip olur.

İvazsız Mirasçı Atama İçeren Olumlu Miras Sözleşmesi

İvazsız miras sözleşmesi, miras bırakanın herhangi bir karşılık beklemeksizin, belirli bir kişiyi mirasçı olarak atadığı bir sözleşmedir. Bu tür sözleşmelerde mirasçı olma hakkı, herhangi bir edim karşılığında değil, tamamen karşılıksız olarak verilir.

Özellikler:

• Karşılıksız Edim: Mirasçı olarak atanan kişi, miras bırakanın herhangi bir talebi olmaksızın mirasçı olarak atanır.
• Yasal Şekil Şartları: İvazlı sözleşmelerde olduğu gibi, ivazsız miras sözleşmeleri de noterde düzenlenmeli ve imzalanmalıdır.
• Bağlayıcılık: Bu tür sözleşmeler de taraflar arasında bağlayıcıdır ve tek taraflı olarak feshedilemez.

Örnek: Bir miras bırakan, manevi olarak değer verdiği bir arkadaşını, herhangi bir edim beklemeksizin mirasçısı olarak atayabilir.

Miras Sözleşmesinin İptali ve Değiştirilmesi

1. Karşılıklı Rıza ile İptal:
   • Miras sözleşmesi, tarafların karşılıklı rızası ile her zaman iptal edilebilir. Tarafların tümü, sözleşmenin iptaline karar verdiğinde, bu karar noter huzurunda yazılı hale getirilmelidir.
2. Tek Taraflı İptal:
   • Miras sözleşmesi, miras bırakan tarafından tek taraflı olarak iptal edilemez. Ancak, diğer tarafın sözleşmeye aykırı davranması veya sözleşme şartlarının yerine getirilmemesi durumunda iptal talep edilebilir.
   • Mahkeme kararıyla iptal: Taraflar arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle, miras sözleşmesi mahkeme kararıyla da iptal edilebilir.
3. Mahkeme Kararı ile İptal:
   • Miras sözleşmesi, yanılma, aldatma, korkutma veya miras bırakanın ehliyetsizliği gibi sebeplerle mahkeme kararıyla iptal edilebilir.

• Mirasbırakandan önce ölme;
  • Mirasçı atanan veya kendisine belirli mal bırakılan kişi mirasbırakanın ölümünde sağ değilse, miras sözleşmesi kendiliğinden ortadan kalkar.
  • Mirasbırakandan önce ölen kişinin mirasçıları, aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ölüme bağlı tasarrufta bulunandan, miras sözleşmesi uyarınca elde ettiği ölüm tarihindeki zenginleşmeyi geri isteyebilirler.

İvazlı veya İvazsız Olarak Mirasçılıktan Feragat Konusunda Olumsuz Miras Sözleşmesi

İvazlı Mirasçılıktan Feragat Konusunda Olumsuz Miras Sözleşmesi

İvazlı mirastan feragat sözleşmesi, miras bırakanın, belirli bir edim karşılığında mirasçının miras hakkından feragat etmesini öngören bir sözleşmedir. Bu edim, genellikle bir malvarlığı devri, nakit ödeme veya başka bir taahhüt şeklinde olabilir.

Özellikler:

• Karşılıklı Yükümlülükler: Miras bırakan, belirli bir edim (örn. malvarlığı devri) karşılığında mirasçının miras hakkından feragat etmesini sağlar.
• Yasal Şekil Şartları: Sözleşme, Türk Medeni Kanunu’na göre geçerli olabilmesi için noterde düzenlenmeli ve imzalanmalıdır.
• Bağlayıcılık: Sözleşme taraflar arasında bağlayıcıdır ve taraflardan biri tek taraflı olarak sözleşmeyi feshedemez.

Örnek: Bir miras bırakan, bir mirasçısına belirli bir mülkü devrederek, o mirasçının gelecekteki miras hakkından feragat etmesini sağlayabilir.

İvazsız Mirasçılıktan Feragat Konusunda Olumsuz Miras Sözleşmesi

İvazsız mirastan feragat sözleşmesi, mirasçının herhangi bir karşılık beklemeksizin miras hakkından feragat etmesini öngören bir sözleşmedir. Bu tür sözleşmelerde, mirasçı herhangi bir edim almadan miras hakkından vazgeçer.

Özellikler:

• Karşılıksız Feragat: Mirasçı, herhangi bir edim almaksızın miras hakkından feragat eder.
• Yasal Şekil Şartları: İvazsız sözleşmeler de noterde düzenlenmeli ve imzalanmalıdır.
• Bağlayıcılık: Bu tür sözleşmeler de taraflar arasında bağlayıcıdır ve tek taraflı olarak feshedilemez.

Örnek: Bir mirasçı, kişisel sebeplerle miras bırakanın malvarlığından pay almayı reddederek, herhangi bir karşılık almadan miras hakkından feragat edebilir.

Miras Sözleşmesi ile Yapılabilecek veya Yapılamayacak Ölüme Bağlı Tasarruflar

Miras Sözleşmesi ile Yapılabilecek Ölüme Bağlı Tasarruflar

1. Mirasçı Atanması:
   • Miras sözleşmesi ile miras bırakan, belirli kişileri mirasçı olarak atayabilir. Bu kişiler yasal mirasçılar dışında olabilir ve miras bırakanın tasarruf edebileceği kısım dahilinde pay sahibi olabilirler.
2. Vasiyetname ile Aynı Hükümde Olan Tasarruflar:
   • Miras bırakan, miras sözleşmesi ile belirli malvarlığı unsurlarını belirli kişilere bırakabilir. Bu, taşınmaz veya taşınır malların, nakit para veya diğer ekonomik değerlerin belirli kişilere verilmesi şeklinde olabilir.
3. Vasiyet Alacaklısı Atanması:
   • Miras sözleşmesi ile belirli bir kişiye, miras bırakandan belirli bir alacağı talep etme hakkı tanınabilir. Bu kişi, miras bırakanın ölümünden sonra mirasçıların malvarlığından belirli bir alacak talep etme hakkına sahip olur.
4. Miras Paylaşımına İlişkin Düzenlemeler:
   • Miras sözleşmesi, mirasın nasıl paylaşılacağını belirleyebilir. Bu, mirasçıların paylarının belirlenmesi, belirli malların belirli mirasçılara bırakılması gibi düzenlemeler içerebilir.
5. Ölüme Bağlı Bağışlama:
   • Miras sözleşmesi kapsamında, miras bırakan ölümünden sonra geçerli olmak üzere belirli kişilere bağış yapabilir. Bu bağışlama, miras bırakanın ölümünden sonra malvarlığının belirli bir kısmının veya tamamının belirli kişilere devredilmesi anlamına gelir.
6. Yedek Mirasçı Atama
7. Art mirasçı Atama
8. Vakıf Kurma
9. Koşul Ve Yükümlülük Yükleme

Miras Sözleşmesi ile Yapılamayacak Ölüme Bağlı Tasarruflar

1. Saklı Payların İhlali:
   • Miras sözleşmesi ile yapılan tasarruflar, miras bırakanın saklı paylı mirasçılarının haklarını ihlal edemez. Saklı pay, yasal mirasçıların belirli bir kısmını oluşturan ve miras bırakanın tasarruf yetkisi dışında kalan kısımdır. Saklı pay sahibi mirasçılar, altsoy, anne-baba ve eş gibi belirli yakınlardır.
   • Miras sözleşmesi, saklı payları ihlal ederse, saklı pay sahibi mirasçılar, tenkis davası açarak bu tasarrufun iptalini veya düzeltilmesini talep edebilirler.
2. Kanuna ve Ahlaka Aykırı Tasarruflar:
   • Miras sözleşmesi ile yapılacak tasarruflar, kanuna ve genel ahlaka aykırı olamaz. Örneğin, suç teşkil eden bir faaliyet için yapılan bir tasarruf geçersizdir.
3. Kamu Düzenine Aykırı Tasarruflar:
   • Miras sözleşmesi ile yapılacak tasarruflar, kamu düzenine aykırı olamaz. Kamu düzenine aykırılık, toplumun genel çıkarlarını ve düzenini bozan tasarrufları ifade eder.
4. Geçersiz Tasarruflar:
   • Hukuki ehliyeti olmayan kişilerin taraf olduğu veya şekil şartlarına uygun olarak düzenlenmeyen miras sözleşmeleri geçersizdir. Bu tür tasarruflar, mahkeme kararı ile iptal edilebilir.

Miras Sözleşmesi ile Vasiyetname Arasındaki Farklar

Miras hukuku, miras bırakanın ölümünden sonra malvarlığının nasıl dağıtılacağını düzenleyen kuralları içerir. Bu bağlamda, miras bırakanın malvarlığı üzerinde tasarruf etmesini sağlayan iki temel araç miras sözleşmesi ve vasiyetnamedir. Bu iki hukuki tasarruf arasında önemli farklar bulunmaktadır. İşte miras sözleşmesi ile vasiyetname arasındaki temel farklar:

1. Taraflar ve Yapılma Şekli

Miras Sözleşmesi:

• Taraflar: Miras sözleşmesi, iki taraflı bir hukuki işlemdir. Bu sözleşmede bir taraf miras bırakan, diğer taraf ise mirasçı veya lehine hak tanınan kişidir.
• Yapılma Şekli: Miras sözleşmesi, her iki tarafın da katılımı ve rızası ile yapılır. Sözleşme, noter huzurunda düzenlenmeli ve her iki tarafın da imzaları ile onaylanmalıdır. Ayrıca, iki tanığın huzurunda yapılmalıdır.

Vasiyetname:

• Taraflar: Vasiyetname, tek taraflı bir hukuki işlemdir. Sadece miras bırakan tarafından yapılır ve başka bir tarafın rızası gerekmez.
• Yapılma Şekli: Vasiyetname, miras bırakanın tek başına yaptığı bir tasarruftur. Vasiyetnamenin şekli, resmi vasiyetname, el yazısı vasiyetname veya sözlü vasiyetname olarak değişebilir. Resmi vasiyetname noter huzurunda iki tanık ile düzenlenir, el yazısı vasiyetname ise tamamen miras bırakanın kendi el yazısı ile yazılır ve imzalanır.

2. Değiştirme ve Fesih

Miras Sözleşmesi:

• Değiştirme: Miras sözleşmesi, tarafların karşılıklı rızası olmadan değiştirilemez. Her iki tarafın da değişiklik üzerinde mutabık kalması gerekir.
• Fesih: Miras sözleşmesi, ancak tarafların karşılıklı rızası ile feshedilebilir. Tek taraflı fesih, sözleşmede belirtilen özel şartlar dışında mümkün değildir.

Vasiyetname:

• Değiştirme: Vasiyetname, miras bırakan tarafından tek taraflı olarak her zaman değiştirilebilir veya iptal edilebilir. Miras bırakan, yeni bir vasiyetname düzenleyerek veya mevcut vasiyetnameyi yok ederek değişiklik yapabilir.
• Fesih: Vasiyetname, miras bırakanın tek taraflı iradesi ile feshedilebilir. Miras bırakan, vasiyetnameyi yok ederek veya yeni bir vasiyetname yaparak mevcut vasiyetnameyi feshedebilir.

3. Bağlayıcılık ve Hukuki Sonuçlar

Miras Sözleşmesi:

• Bağlayıcılık: Miras sözleşmesi, taraflar arasında bağlayıcıdır. Taraflardan biri, sözleşmeye aykırı hareket ederse, diğer taraf hukuki yollara başvurabilir.
• Hukuki Sonuçlar: Miras sözleşmesi, miras bırakanın ölümü ile birlikte hüküm ifade eder ve tarafların karşılıklı yükümlülükleri ve hakları doğar.

Vasiyetname:

• Bağlayıcılık: Vasiyetname, miras bırakanın tek taraflı iradesini yansıtır ve ölümünden sonra hüküm ifade eder. Miras bırakanın hayatta iken vasiyetname üzerinde değişiklik yapma hakkı vardır.
• Hukuki Sonuçlar: Vasiyetname, miras bırakanın ölümünden sonra malvarlığının nasıl dağıtılacağını belirler ve mirasçılar, vasiyetnamedeki hükümlere göre hareket etmek zorundadır.

Hukuki Sonuçlar ve Geçerlilik

1. Bağlayıcılık:
   • Miras sözleşmesi, taraflar için bağlayıcı bir hukuki işlemdir ve taraflar, sözleşmenin hükümlerine uymak zorundadır.
   • Miras bırakan, miras sözleşmesinde belirtilen mal varlıklarını veya haklarını diğer taraflara devretmekle yükümlüdür.
2. Mirasın Paylaştırılması:
   • Miras bırakanın ölümü halinde, miras sözleşmesi gereği miras payları ve hakları belirlenen kişilere geçer.
   • Sözleşmede belirtilen mal varlıkları, haklar ve yükümlülükler, mirasın paylaşımında dikkate alınır.

Sonuç

Miras sözleşmesi, miras bırakanın belirli mal varlıklarını veya haklarını bir veya birden fazla kişiye devretmeyi taahhüt ettiği ve bu kişilerin de bu taahhüdü kabul ettiği, karşılıklı rızaya dayanan ve yasal şekil şartlarına uygun olarak düzenlenen bir anlaşmadır. Miras sözleşmesi, noter huzurunda yapılmalı ve tüm taraflarca imzalanmalıdır. Bu sözleşme, taraflar için bağlayıcıdır ve miras bırakanın ölümünden sonra miras paylaşımında dikkate alınır. Bu sürecin doğru ve adil bir şekilde yürütülmesi için uzman İzmir Miras Hukuku Avukatı’nın rehberliği büyük önem taşır.