Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Nedir

Vasiyeti yerine getirme görevlisi, murisin (miras bırakanın) vasiyetnamesinde belirttiği isteklerin ve emirlerin yerine getirilmesini sağlamak üzere görevlendirdiği kişidir. Bu kişi, vasiyetnamenin uygulanmasını denetler ve murisin iradesinin eksiksiz olarak yerine getirilmesini sağlar. Vasiyeti yerine getirme görevlisi, muris tarafından vasiyetname ile atanabileceği gibi, mahkeme tarafından da atanabilir. Mirasın resmen yönetilmesi durumundaki tereke temsilcisi ile karıştırılmaması gerekmektedir.

Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Hukuki Dayanağı

Vasiyeti yerine getirme görevlisinin atanması ve görevleri, Türk Medeni Kanunu’nun 550. ve devamındaki maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler, vasiyeti yerine getirme görevlisinin yetki ve sorumluluklarını belirler.

Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Atanması

Vasiyeti yerine getirme görevlisi, muris tarafından vasiyetname ile atanabileceği gibi, belirli durumlarda mahkeme tarafından da atanabilir.

1. Muris Tarafından Atanma

• Vasiyetname ile Atama: Muris, vasiyetnamesinde bir veya birden çok vasiyeti yerine getirme görevlisini açıkça belirleyebilir. Bu atama, vasiyetname yazılırken veya düzenlenirken yapılabilir.
• Belirli Kişinin Görevlendirilmesi: Muris, bir kişiyi ismen belirleyebileceği gibi, belirli niteliklere sahip bir veya birden fazla kişinin görevlendirilmesini de isteyebilir.

2. Mahkeme Tarafından Bildirim

• Bildirim: Vasiyeti yerine getirme görevlisine sulh hâkimi tarafından bu görevi bildirilir; bildirim tarihinden başlayarak onbeş gün içinde kabul edilmediği sulh hâkimine bildirilmezse, görev kabul edilmiş sayılır.
• Kabul zorunluluğunun olmaması: Vasiyeti yerine getirme görevlisihiçbir mazeret ileri sürmeden ve hiçbir gerekçe göstermeden, görevi reddetme hakkına sahiptir. Vasiyeti yerine getirme görevlisinin görevi, bir kamu görevi değildir.

Birden fazla vasiyeti yerine getirme görevlisi olması durumu

Birden çok vasiyeti yerine getirme görevlisinin atanmış olması hâlinde, tasarruftan veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça bunlar görevi birlikte yürütürler.

Birden çok vasiyeti yerine getirme görevlisi atanmışsa bunlardan biri görevi kabul etmez veya edemez ya da herhangi bir sebeple görevi sona ererse, mirasbırakanın tasarrufundan aksi anlaşılmadıkça diğerleri göreve devam eder.

Birden çok vasiyeti yerine getirme görevlisi birlikte hareket etmek üzere atanmış olsa bile acele hâllerde her biri gerekli işlemleri yapabilir

Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Görev ve Yetkileri

Mirasbırakan, tasarrufunda aksini öngörmüş veya sınırlı bir görev vermiş olmadıkça vasiyeti yerine getirme görevlisi, mirasbırakanın son arzularının yerine getirilmesi için gerekli bütün işlemleri yapmakla görevli ve yetkilidir.

Bu görev kapsamında:

1. Murisin Malvarlığını listeleme: Göreve başladıktan sonra gecikmeksizin terekedeki malların, hakların ve borçların listesini düzenler. Liste düzenlenirken olanak varsa mirasçılar hazır bulundurulur
2. Mirasın Yönetimi: Terekeyi yönetir ve yönetimin gerektirdiği ölçüde tereke mallarının zilyetliğinin kendisine devrini ister
3. Borçların Ödenmesi: Miras bırakanın terekesinin alacaklarını tahsil eder, borçlarını öder.
4. Vasiyetin Uygulanması: Vasiyetnamede belirtilen özel isteklerin (bağışlar, şartlı miraslar vb.) yerine getirilmesini sağlar.
5. Miras ortaklığını temsil etme: Tereke ile ilgili dava ve takiplerde miras ortaklığını temsil eder. Mirasçılar tarafından açılmış davalardan görevi ile ilgili olanlara müdahil olarak katılabilir. Açtığı veya aleyhine açılan davalar ile yapılan takipleri mirasçılara bildirir.
6. Raporlama: Vasiyeti yerine getirme sürecini düzenli olarak mahkemeye ve mirasçılara raporlar.

Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Hak ve Sorumlulukları

• Yetkilerini Kullanma: Vasiyeti yerine getirme görevlisi, görevini yerine getirirken yasal yetkilerini kullanır. Bu yetkiler, mirasın yönetimi, borçların ödenmesi ve vasiyetin uygulanması gibi konuları kapsar.
• Tarafsızlık: Görevini tarafsız ve adil bir şekilde yerine getirmek zorundadır. Mirasçılar arasında ayrım yapmamalı ve murisin iradesine uygun hareket etmelidir.
• Hesap Verme: Görevinin sonunda, yaptığı işlemler hakkında hesap verir ve gerekirse mirasçılara ve mahkemeye rapor sunar.

Tereke malları üzerinde tasarruf

Mirasbırakan taahhüt etmiş olmadıkça, terekeye dahil malların, vasiyeti yerine getirme görevlisi tarafından devri veya bunlar üzerinde sınırlı aynî haklar kurulması, sulh hâkiminin yetki vermesine bağlıdır. Hâkim, olanak bulunduğu takdirde mirasçıları dinledikten sonra karar verir. Olağan giderleri karşılayacak ölçüdeki tasarruflar için yetki almaya gerek yoktur.

Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Yetki ve Sorumluluklarının Sınırları

Vasiyeti yerine getirme görevlisinin yetki ve sorumlulukları, vasiyetnamede belirtilen sınırlar ve Türk Medeni Kanunu’na göre belirlenir. Muris, vasiyeti yerine getirme görevlisinin yetkilerini vasiyetnamede sınırlandırabilir veya genişletebilir.

• Yasal Sınırlamalar: Vasiyeti yerine getirme görevlisi, Türk Medeni Kanunu ve ilgili yasal düzenlemelere uymak zorundadır.
• Muris İradesi: Murisin vasiyetnamesinde belirttiği özel istekler ve emirler, vasiyeti yerine getirme görevlisinin hareket alanını belirler.

Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Görevinin sona ermesi

Vasiyeti yerine getirme görevlisi, görevini kötüye kullanması veya görevini yerine getirmemesi durumunda mahkeme kararı ile görevden alınabilir. Mirasçılardan birinin başvurusu üzerine mahkeme, gerekli incelemeleri yaparak görevlinin görevden alınmasına karar verebilir.

Vasiyeti yerine getirme görevlisinin görevi, ölümü veya atanmasını geçersiz kılan bir sebebin varlığı hâlinde kendiliğinden sona erer.

Vasiyeti yerine getirme görevlisi sulh hâkimine yapacağı bir beyanla görevinden ayrılabilir. Görev uygunsuz bir zamanda bırakılamaz.

Sonuç

Vasiyeti yerine getirme görevlisi, murisin vasiyetinin eksiksiz ve doğru bir şekilde yerine getirilmesini sağlamak üzere önemli bir rol üstlenir. Bu görev, vasiyetnamenin murisin iradesine uygun olarak uygulanmasını ve mirasın adil bir şekilde paylaşılmasını garanti eder. Görevli, yasal düzenlemelere ve murisin iradesine uygun hareket ederek, miras sürecinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini sağlar. Bu sürecin doğru ve adil bir şekilde yürütülmesi için uzman İzmir Miras Hukuku Avukatı’nın rehberliği büyük önem taşır.