Miras Hukukunda Mirasçılıktan Çıkarma

Mirasçılıktan çıkarma, mirasbırakanın saklı paylı mirasçılarının mirastan pay almalarını engellemek amacıyla yaptığı bir işlemdir. Türk Medeni Kanunu’na göre, mirasçılıktan çıkarma belirli şartlara bağlanmış olup, mirasçının ağır kusurlu davranışları sonucunda gerçekleştirilir.

Mirasçılıktan Çıkarma Şartları

Türk Medeni Kanunu’nun 510. maddesine göre mirasçılıktan çıkarma, aşağıdaki durumlarda mümkündür:

¹Mirasbırakana veya Mirasbırakanın Yakınlarına Karşı Ağır Bir Suç İşlenmiş Olması:

Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın yakınlarına karşı ağır bir suç işlemişse, mirasçılıktan çıkarılabilir.Örneğin, mirasçı tarafından mirasbırakana karşı kasten yaralama suçu işlenmişse, bu durum mirasçılıktan çıkarma nedeni olabilir.

Mirasçıya Karşı Aile Hukuku Bağlarından Doğan Yükümlülüklerin Ağır Şekilde İhlali:

Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın aile üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini ağır şekilde ihlal etmişse, mirasçılıktan çıkarılabilir.

Örneğin, mirasçı tarafından mirasbırakanın bakım ve gözetim yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi veya kötü muamelede bulunulması durumunda bu şart gerçekleşmiş olur.

Mirasçılıktan Çıkarma İşleminin Yapılması

Mirasçılıktan çıkarma işlemi, mirasbırakanın yapacağı bir ölüme bağlı tasarrufla (vasiyetname veya miras sözleşmesi) gerçekleştirilir. Bu işlemde dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır:

1. Açık ve Net Beyan:

Mirasçılıktan çıkarma işlemi, mirasbırakan tarafından açık ve net bir şekilde belirtilmelidir.

Vasiyetname veya miras sözleşmesinde, hangi mirasçının hangi nedenle mirasçılıktan çıkarıldığı açıkça ifade edilmelidir.

2.Sebebin Belirtilmesi:

Mirasçılıktan çıkarma nedenleri vasiyetname veya miras sözleşmesinde belirtilmelidir.

Mirasçılıktan çıkarma sebepleri, Türk Medeni Kanunu’nun öngördüğü şartlara uygun olmalıdır.

3.Belge Düzenleme:

Mirasçılıktan çıkarma işlemi, noter huzurunda düzenlenen resmi bir vasiyetname ile yapılabilir.

Resmi vasiyetname dışında, el yazısı ile yazılan ve imzalanan vasiyetname de kabul edilir, ancak bu durumda belgenin geçerliliği ve güvenilirliği açısından noter tasdiki önerilir.

Mirasçılıktan Çıkarma Sonuçları

Mirasçılıktan çıkarılan kimse, mirastan pay alamayacağı gibi; tenkis davası da açamaz. Mirasbırakan başka türlü tasarrufta bulunmuş olmadıkça, mirasçılıktan çıkarılan kimsenin miras payı, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibi, mirasçılıktan çıkarılanın varsa  altsoyuna, yoksa mirasbırakanın yasal mirasçılarına kalır. Mirasçılıktan çıkarılan kimsenin altsoyu, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibi saklı payını isteyebilir.

Mirasçılıktan çıkarılan kişinin miras hakkı ortadan kalkar ve bu hak, mirasbırakanın diğer yasal mirasçılarına veya vasiyetname ile atanmış mirasçılara geçer. Ancak, mirasçılıktan çıkarma işleminin geçerliliği bazı durumlarda tartışmalı olabilir:

Haksız Çıkarma İddiası:

1. Mirasçılıktan çıkarılan kişi, mirasçılıktan çıkarma işleminin haksız olduğunu iddia edebilir.
2. Bu durumda, çıkarılan mirasçı, mirasçılıktan çıkarma işleminin iptali için dava açabilir.
3. Mirasçılıktan çıkarma, mirasbırakan ancak buna ilişkin tasarrufunda çıkarma sebebini belirtmişse geçerlidir
4. Mirasçılıktan çıkarılan kimse itiraz ederse, belirtilen sebebin varlığını ispat, çıkarmadan yararlanan mirasçıya veya vasiyet alacaklısına düşer.
5. Sebebin varlığı ispat edilememiş veya çıkarma sebebi tasarrufta belirtilmemişse tasarruf, mirasçının saklı payı dışında yerine getirilir; ancak, mirasbırakan bu tasarrufu çıkarma sebebi hakkında düştüğü açık bir yanılma yüzünden yapmışsa, çıkarma geçersiz olur.

Örnek Olay

Bir örnekle mirasçılıktan çıkarmayı açıklayalım:

Mirasbırakanın çocukları A, B ve C olsun. A, mirasbırakana karşı ağır bir suç işlemiş (örneğin, kasten yaralama) ve mirasbırakan, vasiyetname ile A’yı mirasçılıktan çıkarmak istemektedir. Mirasbırakan, noter huzurunda düzenlenen bir vasiyetname ile A’yı mirasçılıktan çıkarır ve neden olarak kasten yaralama suçunu belirtir. Bu durumda, A mirastan pay alamaz ve A’nın payı, diğer mirasçılar B ve C’ye kalır.

Sonuç

Mirasçılıktan çıkarma, mirasbırakanın saklı paylı mirasçılarının mirastan pay almasını engellemek amacıyla yaptığı bir işlemdir ve belirli şartlara bağlanmıştır. Mirasbırakan, açık ve net bir şekilde beyan ederek ve sebebini belirterek mirasçısını çıkarabilir. Ancak bu işlemin geçerliliği ve saklı payların korunması açısından dikkatli olunmalı, gerektiğinde İzmir Miras Hukuku Avukatı’ndan hukuki danışmanlık alınmalıdır.

1. ↩︎