Hız sınırı para cezası iptali, radar, elektronik denetleme sistemi (EDS) veya trafik polisi tarafından kesilen hız cezasının, tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurularak kaldırılmasını sağlayan yoldur. Bu yazıda itiraz süresini, hangi gerekçelerin işe yaradığını, cezayı ödemenin itiraza etkisini ve kullanabileceğiniz güncel dilekçe örneğini anlatıyoruz.
İçindekiler
Kısa cevap: Hız cezasına itiraz, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27’ye göre cezanın tebliğinden, tebliğ edilmediyse öğrenilmesinden itibaren 15 gün içinde, cezanın verildiği yerdeki sulh ceza hakimliğine yapılır. En sık kabul gören gerekçeler; hız sınırının levhayla gösterilmemesi, radar veya EDS cihazının kalibrasyon ve muayene belgesinin bulunmaması, tespitin aracı açıkça gösterememesi, plaka hatası ve tutanağın şekil eksiklikleridir. Cezayı 15 gün içinde ödeyerek %25 indirimden yararlanmak, itiraz hakkınızı ortadan kaldırmaz; ceza iptal edilirse ödediğiniz tutar iade edilir.
Trafik cezalarının yasal dayanakları
Hız sınırı ihlalinin yaptırımı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda (KTK), cezaya itirazın usulü ise 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nda düzenlenir.
- KTK m.50: Hız sınırlarının yönetmelikle belirleneceğini, karayolunun durumuna göre farklı sınırların trafik işaretleriyle gösterilmesi gerektiğini düzenler.
- KTK m.51: Hız sınırlarını aşan sürücülere verilecek idari para cezasını, aşım oranına göre dilimler hâlinde belirler.
- Karayolları Trafik Yönetmeliği m.100: Yerleşim yeri içi ve dışı, otoyol ve araç cinsine göre azami hızları gösterir.
- Kabahatler Kanunu m.27–29: İdari para cezasına karşı başvuru yolunu, süresini ve hakimliğin kararına karşı itirazı düzenler.
- Kabahatler Kanunu m.17: Ödeme süresini (bir ay) ve 15 gün içinde peşin ödemede dörtte bir indirimi düzenler.
2026 hız cezası tutarları ve dilimler
KTK m.51/2’ye göre ceza, hız sınırının ne kadar aşıldığına göre belirlenir. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.
| Aşım oranı | KTK m.51/2 bendi | 2026 tutarı | Ek sonuç |
|---|---|---|---|
| %10’dan fazla, %30’a kadar | (a) | Her yıl güncellenen tutar | Ceza puanı |
| %30’dan fazla, %50’ye kadar | (b) | Her yıl güncellenen tutar | Ceza puanı |
| %50’den fazla | (c) | Her yıl güncellenen tutar | Ceza puanı; sürücü belgesine ilişkin ek yaptırım |
%10’a kadar aşım için ceza verilmez. Örneğin 50 km/s sınırlı bir şehir içi yolda 55 km/s hız ceza gerektirmez; 56 km/s ise birinci dilime girer. Tutarların doğru dilime göre yazılıp yazılmadığı da itirazda kontrol edilecek ilk noktalardandır.
Radar denetimlerinde uyarı levhası ve hız sınırının gösterilmesi
Sitedeki yazıda vurguladığımız gibi, sürücünün uyması beklenen hız sınırı açıkça bilinebilir olmalıdır. Yönetmelikteki genel sınırlardan farklı bir sınır uygulanıyorsa bu sınırın trafik işaretiyle gösterilmesi gerekir. Levha yoksa, görünmüyorsa veya yanlış yerdeyse bu, itirazın en güçlü gerekçelerinden biridir.
Radar denetiminden önce ayrıca “radar denetimi” uyarı levhası konulması uygulamada sık görülür. Bu levhanın her denetimde zorunlu olup olmadığı tartışmalıdır. Bu nedenle levha yokluğunu tek gerekçe olarak değil, diğer gerekçelerle birlikte ileri sürmek daha sağlıklıdır.
Fotoğraf çekmek itirazın gücünü artırır. Ceza aldığınız yolu, levhanın bulunduğu ve bulunmadığı noktaları, tarihini gösterecek şekilde fotoğraflayın.
Hız sınırı değişikliklerinin ilan edilmemesi ve ani hız değişiklikleri
Kısa mesafede 90 km/s’den 50 km/s’ye düşen yollar, yol çalışması nedeniyle geçici olarak düşürülen sınırlar ve kavşak çıkışlarında değişen sınırlar en çok itiraz edilen durumlardır. Bu durumlarda şu sorular sorulmalıdır:
- Yeni sınır, sürücünün görebileceği mesafede levhayla gösterilmiş mi?
- Geçici yol çalışması levhası kaldırılmış mı, hâlâ duruyor mu?
- Sınırın düştüğü nokta ile tespitin yapıldığı nokta arasındaki mesafe, makul bir sürücünün yavaşlamasına yetecek kadar mı?
- Belediye veya Karayolları Genel Müdürlüğü, yönetmelikteki genel sınırdan farklı bir sınır için usulüne uygun karar almış mı?
Bu soruların cevabı dosyada yoksa, dilekçede ilgili idareden hız sınırı kararının ve levha yerleşim planının istenmesini talep edin.
Ortalama hız (koridor) denetiminde itiraz
Ortalama hız denetiminde araç, iki kamera arasındaki mesafeyi ne kadar sürede geçtiğine göre değerlendirilir. Bu sistemde itiraz gerekçeleri biraz farklıdır:
- İki nokta arasında farklı hız sınırları varsa hesaplamanın hangi sınıra göre yapıldığı,
- Kamera saatlerinin senkronize olup olmadığı ve mesafe ölçümünün belgelenip belgelenmediği,
- Koridorun başında ve sonunda “ortalama hız denetimi” bilgisinin verilip verilmediği,
- Tespitte gösterilen iki fotoğrafın aynı araca ait olduğunun açıkça anlaşılıp anlaşılmadığı.
Bu kayıtlar ancak dosya getirildiğinde görülebilir. Dilekçede EDS kayıtlarının, kamera konumlarının ve mesafe ölçüm belgesinin dosyaya getirilmesini isteyin.
Hız sınırı para cezası iptali için 7 gerekçe
| # | Gerekçe | Hangi belgeyle desteklenir |
|---|---|---|
| 1 | Hız sınırı levhayla gösterilmemiş veya görünmüyor | Yolun fotoğrafları, konum bilgisi |
| 2 | Radar veya EDS cihazının kalibrasyon ve muayene belgesi yok ya da süresi geçmiş | Belgenin dosyaya getirilmesi talebi |
| 3 | Tespit görüntüsünde plaka veya araç açıkça seçilemiyor | Tespit fotoğrafı |
| 4 | Plaka yanlış okunmuş veya araç o sırada başka yerde | Ruhsat, araç takip kaydı, otopark veya HGS kaydı |
| 5 | Aşım oranı yanlış hesaplanmış, yanlış dilim uygulanmış | Tutanak ve tespit kaydı |
| 6 | Tutanakta zorunlu bilgiler eksik (yer, saat, cihaz bilgisi, düzenleyen) | Tutanak |
| 7 | Tebligat usulsüz yapılmış | Tebligat mazbatası, e-Tebligat kaydı |
Kalibrasyon belgesi, uygulamada en sık sonuç veren gerekçelerdendir. Ölçüm cihazlarının belirli aralıklarla muayene edilmesi ve doğruluğunun belgelenmesi gerekir. Hakimlik bu belgeyi dosyaya getirtmezse, dilekçede bunu açıkça talep etmeniz önemlidir.
Plaka hatası veya sahte plaka şüphesi varsa, aracınızın o saatte başka bir yerde olduğunu gösteren her türlü kayıt (HGS geçişi, otopark fişi, araç takip sistemi) çok değerlidir. Sahte plaka kullanımı suç da olabileceğinden, bu durumda ayrıca suç duyurusunda bulunmayı düşünün.
Başvuru süreci ve görevli mahkeme
Süre: Kabahatler Kanunu m.27/1’e göre başvuru süresi, ceza tutanağının tebliğinden, tebliğ yapılmadıysa öğrenmeden itibaren 15 gündür. Bu süre hak düşürücüdür; kaçırılırsa ceza kesinleşir. Yerinde kesilen cezalarda süre tutanağın size verildiği gün, posta veya e-Tebligatla gönderilenlerde tebliğ tarihinden başlar.
Yer: Başvuru, cezanın verildiği yerdeki sulh ceza hakimliğine yapılır. Başka bir şehirde oturuyorsanız dilekçeyi bulunduğunuz yerdeki sulh ceza hakimliğine verip yetkili hakimliğe gönderilmesini isteyebilirsiniz. UYAP Vatandaş Portalı üzerinden elektronik başvuru da mümkündür.
İnceleme: Hakimlik kural olarak dosya üzerinden karar verir; gerek görürse duruşma yapar (KK m.28). Hakimlik ilgili idareden cezaya ilişkin belgeleri ister.
Karara itiraz: Sulh ceza hakimliğinin kararına karşı, Kabahatler Kanunu m.29 ve Ceza Muhakemesi Kanunu m.268 uyarınca, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edilebilir. İtirazı, aynı yerdeki sıradaki sulh ceza hakimliği, tek hakimlik varsa asliye ceza mahkemesi inceler.
Tebligat, araç sahibi ve aracı kullanan kişi
Radar veya EDS ile tespit edilen ve yerinde kesilmeyen hız cezaları, aracın tescil kaydındaki sahibine posta veya e-Tebligat yoluyla gönderilir. Bu nedenle cezanın muhatabı, aracı o sırada kullanan kişi değil, kural olarak araç sahibidir. Aracı başka biri kullanıyorsa bu durum ve sürücünün bildirilmesi imkânı ayrıca değerlendirilmelidir.
Tebligatla ilgili şu noktalar itirazda önemlidir:
- e-Tebligat adresiniz varsa tebliğ, iletinin adrese ulaşmasından sonraki beşinci gün yapılmış sayılır. 15 günlük süreyi bu tarihten hesaplayın.
- Posta ile yapılan tebligatta mazbatadaki imza, tarih ve tebliğ alan kişi bilgileri kontrol edilmelidir. Usulsüz tebligatta süre, cezayı gerçekten öğrendiğiniz tarihten başlar.
- Cezayı e-Devlet’te görerek öğrendiyseniz bu tarihi belgeleyin (ekran görüntüsü alın). Usulsüz tebliğ iddiasında öğrenme tarihi, sürenin başlangıcıdır.
- Şirket araçlarında tebligat şirket adresine gelir. Şirket içinde evrakın geç iletilmesi, süreyi uzatmaz.
Süreyi kaçırdığınızı düşünüyorsanız, tebligatın usulsüz olup olmadığını mutlaka inceleyin. Usulsüz tebligat iddiası, süresinde yapılmamış gibi görünen bir başvuruyu kurtarabilir.
Cezayı ödemek itiraz hakkını etkiler mi?
Hayır. Kabahatler Kanunu m.17/6’ya göre peşin ödeme, idari para cezasına karşı başvuru hakkını etkilemez. Cezayı tebliğden itibaren 15 gün içinde öderseniz dörtte bir (%25) indirimden yararlanırsınız ve aynı süre içinde itiraz da edebilirsiniz. Ceza iptal edilirse ödediğiniz tutar size iade edilir.
Cezayı bir ay içinde ödemezseniz, kesinleşen tutar vergi dairesince 6183 sayılı Kanun’a göre gecikme zammıyla tahsil edilir. Bu nedenle itiraz edecek olsanız bile, iptal edilmezse ek yük oluşmaması için indirimli ödemeyi değerlendirin.
Hız cezası itiraz öncesi kontrol listesi
Trafik cezası iptali dilekçesi (açıklamalı örnek)
…………… NÖBETÇİ SULH CEZA HAKİMLİĞİNE
Başvuran: Ad Soyad, T.C. kimlik no, adres Karşı taraf: …………… İl Emniyet Müdürlüğü (veya Jandarma Komutanlığı / ilgili idare) Konu: ……… tarihli, ……… seri ve sıra numaralı trafik idari para cezası karar tutanağının iptali talebi Tebliğ tarihi: ………
Açıklamalar:
- Adıma kayıtlı ……… plakalı araç için ……… tarihinde, saat ……’da, ……… mevkiinde hız sınırını aştığı gerekçesiyle 2918 sayılı Kanun’un 51/2-(…) bendi uyarınca ……… TL idari para cezası verilmiştir. Tutanak ……… tarihinde tarafıma tebliğ edilmiştir; başvurum süresindedir.
- Cezanın verildiği yol kesiminde uygulanan hız sınırı, trafik işaretiyle gösterilmemiştir / işaret görülemeyecek durumdadır. Yolun ve levhaların fotoğrafları ektedir. (Açıklayıcı not: hangi gerekçe sizin durumunuza uyuyorsa onu yazın, diğerlerini çıkarın.)
- Tespitte kullanılan cihazın tespit tarihinde geçerli kalibrasyon ve muayene belgesinin bulunup bulunmadığı belirsizdir. Cihazın doğruluğu belgelenmeden yapılan ölçüm, cezaya dayanak olamaz.
- Tespit görüntüsünde aracın plakası açıkça seçilememektedir / aracım belirtilen saatte ……… bulunmaktadır (HGS, otopark, araç takip kaydı ektedir).
- Tutanakta tespit yapılan cihazın bilgileri, ölçülen hız ve uygulanan hız sınırı gösterilmemiştir.
- Açıklanan nedenlerle cezanın hukuka aykırı olduğu kanaatindeyim.
Hukuki nedenler: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.50, 51; Karayolları Trafik Yönetmeliği; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27–29 ve ilgili mevzuat.
Deliller: Ceza tutanağı, tebliğ belgesi, fotoğraflar, HGS/otopark/araç takip kayıtları, ilgili idareden getirtilecek EDS ve radar kayıtları, cihazın kalibrasyon ve muayene belgesi, hız sınırı kararı ve levha yerleşim planı.
Talep: İdari para cezasının iptaline; ödeme yapılmışsa ödenen tutarın iadesine; yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ederim.
Tarih, ad soyad, imza Ekler: (listeleyin)
Dilekçeyi yazarken açıklamalar bölümüne yalnızca sizin olayınıza uyan gerekçeleri yazın. Birbiriyle çelişen gerekçeler (örneğin “aracı ben kullanmıyordum” ile “hız sınırı levhası yoktu” birlikte) dilekçenin inandırıcılığını azaltabilir; bu durumda gerekçeleri “ayrıca ve ikinci olarak” şeklinde sıralayın.
Ticari araç sürücüleri için ek not
Hız cezası ve ceza puanı, özellikle ticari araç sürücüleri için iş kaybına yol açabilir. Ceza puanının sınırı aşması sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasına neden olabilir. Sürücü belgesi ve şoför tanıtım kartıyla ilgili süreçler için şoför tanıtım kartı dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz. Diğer trafik ve ceza hukuku yazılarımız hukuki yazılar sayfasındadır.
Hız sınırı para cezası iptali hakkında sık sorulan sorular
Hız cezasına itiraz süresi kaç gündür?
Tebliğden, tebliğ yapılmadıysa öğrenmeden itibaren 15 gündür. Süre hak düşürücüdür; geçerse ceza kesinleşir.
Hız cezasına hangi mahkemede itiraz edilir?
Cezanın verildiği yerdeki sulh ceza hakimliğinde. Başka şehirdeyseniz bulunduğunuz yerdeki hakimliğe verip yetkili yere gönderilmesini isteyebilir veya UYAP Vatandaş üzerinden başvurabilirsiniz.
Hız cezasına e-Devlet’ten itiraz edilebilir mi?
e-Devlet’te cezalarınızı görebilirsiniz; itiraz başvurusu ise sulh ceza hakimliğine yapılır. Elektronik başvuru için UYAP Vatandaş Portalı kullanılabilir.
Cezayı ödersem itiraz hakkım düşer mi?
Hayır. Kabahatler Kanunu m.17/6’ya göre peşin ödeme itiraz hakkını etkilemez. 15 gün içinde öderseniz %25 indirim alırsınız; ceza iptal edilirse ödediğiniz tutar iade edilir.
Radar cezasının iptali için en sık hangi gerekçe kabul edilir?
Hız sınırının levhayla gösterilmemesi, cihazın kalibrasyon ve muayene belgesinin bulunmaması, plakanın açıkça seçilememesi ve tutanaktaki şekil eksiklikleri en sık ileri sürülen gerekçelerdir. Sonuç, dosyadaki belgelere göre değişir.
İtiraz sonucu ne kadar sürede çıkar?
Hakimlik dosya üzerinden karar verdiği için çoğu dosya birkaç hafta ile birkaç ay arasında sonuçlanır. Süre, hakimliğin iş yüküne ve idareden belge gelme hızına bağlıdır.
Sulh ceza hakimliğinin kararına itiraz edilebilir mi?
Evet. Karar tebliğden itibaren 7 gün içinde itiraz edilebilir. İtirazı sıradaki sulh ceza hakimliği, tek hakimlik varsa asliye ceza mahkemesi inceler.
Ortalama hız denetiminde ceza nasıl hesaplanır?
Araç iki kamera arasındaki mesafeyi ne kadar sürede geçtiyse ortalama hızı buna göre hesaplanır. Bu ortalama, o kesimdeki sınırı %10’dan fazla aşarsa ceza verilir. Kesimde farklı sınırlar varsa hesaplamanın dayanağı itirazda sorgulanabilir.
İtiraz için avukat zorunlu mu?
Hayır. Dilekçeyi kendiniz verebilirsiniz. Ceza puanı nedeniyle sürücü belgeniz tehlikedeyse veya birden fazla ceza varsa hukuki destek almak faydalı olabilir. Bize iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Özet
Hız sınırı para cezası iptali için 15 günlük süreyi kaçırmadan, cezanın verildiği yerdeki sulh ceza hakimliğine başvurun. Dilekçede yalnızca olayınıza uyan gerekçeleri yazın ve kalibrasyon belgesi, hız sınırı kararı ile EDS kayıtlarının dosyaya getirilmesini isteyin. Cezayı 15 gün içinde ödeyerek %25 indirim almak itiraz hakkınızı ortadan kaldırmaz; ceza iptal edilirse para iade edilir.