Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı: İşçi Alacakları Artık Nasıl Dava Edilir?

Belirsiz alacak davası kaldırıldı haberi, özellikle işçi alacağı davası açmayı düşünenler için önemlidir. Bu rehberde değişikliğin kapsamını, açılmış davalara etkisini ve bundan sonra izlenecek yolu anlatıyoruz.

Belirsiz alacak davası kaldırıldı

Kısa cevap: 31 Temmuz 2026’dan itibaren yeni bir belirsiz alacak davası açılamaz. Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen 7589 sayılı Kanun, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 107. maddesini yürürlükten kaldırdı. Bunun yerine HMK md. 109’a yeni bir fıkra eklendi. Artık işçi alacağının bir kısmı için kısmi dava açılıyor. Talep, tahkikat bitene kadar bir kez artırılabiliyor. Artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinde kesilmiş sayılıyor. 31 Temmuz 2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları ise eski kurallara göre devam ediyor.

Bu yazıda değişikliğin işçiler ve işverenler için ne anlama geldiğini anlatıyoruz. Kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin ve hafta tatili gibi alacakların yeni düzende nasıl dava edileceğini adım adım gösteriyoruz.

1. Ne Değişti? Bir Bakışta Eski ve Yeni Düzen

7589 sayılı Kanun, 16 Temmuz 2026’da TBMM’de kabul edildi. Kanun 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. HMK’ya ilişkin iki değişiklik yayım tarihinde yürürlüğe girdi:

  • Kanun md. 19: HMK md. 107 (belirsiz alacak ve tespit davası) yürürlükten kaldırıldı.
  • Kanun md. 20: HMK md. 109’a, kısmi davada talebin bir kez artırılmasına izin veren dördüncü fıkra eklendi.
KonuEski düzen (31.07.2026 öncesi)Yeni düzen (31.07.2026 ve sonrası)
Alacak tam bilinmiyorsaBelirsiz alacak davası (HMK 107)Kısmi dava (HMK 109)
Talebin artırılmasıBelirsiz alacakta tek dilekçeyle, ıslaha gerek yokKısmi davada tahkikat sonuna kadar bir kez, ıslaha gerek yok
Artırılan kısmın zamanaşımıDava tarihinde kesilmiş sayılırdıDava tarihinde kesilmiş sayılır (HMK 109/4)
Eski kısmi davada artırımYalnızca ıslahla, zamanaşımı itirazı riskiyleArtırım hakkı kanunla tanındı
Görülmekte olan belirsiz alacak davaları–Eski HMK 107’ye göre devam eder

Yeni HMK md. 109/4’ün özü şudur: Alacağın yalnızca bir kısmı dava edilmişse talep, aynı davada bir defaya mahsus olarak artırılabilir. Bu artırım iddianın genişletilmesi yasağına tabi değildir ve tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım için de dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.

2. Belirsiz Alacak Davası Neden Önemliydi?

İşçi alacakları çoğu zaman dava açılırken tam hesaplanamaz. Fazla mesainin kaç saat olduğu tanık beyanlarıyla, ücretin gerçek tutarı banka kayıtlarıyla ve bordrolarla ortaya çıkar. Hesabı genellikle mahkemenin atadığı bilirkişi yapar.

Eski düzende işçi, örneğin 10.000 TL üzerinden belirsiz alacak davası açıyordu. Bilirkişi raporu gelince talebini rapordaki tutara çıkarıyordu. Bu yöntem iki açıdan işçiyi koruyordu:

  1. Harç ve masraf: Dava açarken alacağın tamamı için peşin harç ödenmiyordu.
  2. Zamanaşımı: Sonradan artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinde kesilmiş sayılıyordu.

Uygulamada ise hangi alacağın “belirsiz” sayılacağı sürekli tartışma konusuydu. Yargıtay’ın daireleri arasında farklı kararlar çıktı. Kimi davalar “alacak belirlenebilir, kısmi dava açılmalıydı” gerekçesiyle hukuki yarar yokluğundan usulden reddedildi. Yasa koyucu bu belirsizliği ortadan kaldırmak için belirsiz alacak davasını kaldırdı ve kısmi davayı güçlendirdi.

3. 2026’da İşçi Alacağı Davası Nasıl Açılır? Adım Adım

Adım 1: Alacak kalemlerini ve süreleri belirleyin

İşten ayrılan işçinin talep edebileceği başlıca alacaklar ve zamanaşımı süreleri şunlardır:

Alacak kalemiDayanakZamanaşımı
Kıdem tazminatı1475 sayılı İş Kanunu md. 145 yıl
İhbar tazminatı4857 sayılı İş Kanunu md. 175 yıl
Ücret alacağı4857 sayılı İş Kanunu md. 325 yıl
Fazla çalışma ücreti4857 sayılı İş Kanunu md. 415 yıl
Yıllık izin ücreti4857 sayılı İş Kanunu md. 595 yıl (sözleşmenin sona ermesinden itibaren)
Hafta tatili ve UBGT ücreti4857 sayılı İş Kanunu md. 46–475 yıl
Kötüniyet ve ayrımcılık tazminatı4857 sayılı İş Kanunu md. 5, 175 yıl

Fazla mesai gibi dönemsel alacaklarda her ayın alacağı kendi vadesinden itibaren zamanaşımına girer. Bu nedenle beş yılı aşan çalışma sürelerinde en eski aylar kaybedilebilir. Gecikmeden harekete geçmek önemlidir.

Adım 2: Zorunlu arabuluculuğa başvurun

İşçi alacakları ve işe iade talepleri için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3). Başvuru, işçinin veya işverenin yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır.

  • Arabuluculuk süresince zamanaşımı durur. Hak düşürücü süreler de işlemez.
  • Arabuluculuk tutanağında hangi alacak kalemlerinin konuşulduğu yazılır. Davada bu kalemlerle uyum önemlidir. Arabulucuya götürülmeyen bir kalem için dava açılırsa o kalem dava şartı yokluğundan reddedilebilir.
  • İşe iade talebinde fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulur. Anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılır.

Adım 3: Kısmi dava dilekçesini hazırlayın

Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa dava, iş mahkemesinde (iş mahkemesi olmayan yerde iş davalarına bakan asliye hukuk mahkemesinde) açılır. Yeni düzende dilekçede şunlara dikkat edilir:

  1. Kısmi dava olduğunu açıkça yazın. “Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla” ifadesiyle her alacak kalemi için talep edilen tutarı ayrı ayrı belirtin.
  2. Her kalem için makul bir başlangıç tutarı seçin. Tutar ne kadar düşükse peşin harç o kadar azalır. Ancak tutarın gerçekçi olması ve arabuluculuk tutanağıyla uyumlu olması gerekir.
  3. Faiz başlangıcını isteyin. Hangi kalem için hangi faizin hangi tarihten istendiğini yazın. Örneğin kıdem tazminatında fesih tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz istenir.
  4. Delilleri listeleyin. SGK hizmet dökümü, bordrolar, banka hesap hareketleri, giriş-çıkış kayıtları, iş yeri yazışmaları, WhatsApp mesajları ve tanıklar.

Adım 4: Bilirkişi raporunu bekleyin ve talebi bir kez artırın

Yeni HMK md. 109/4’e göre artırım hakkı yalnızca bir kez kullanılabilir. Bu yüzden zamanlama önemlidir:

  • Artırımı bilirkişi raporu kesinleşmeden yapmak riskli olabilir. Ek rapor alındığında hesap değişirse ikinci bir artırım yapılamaz.
  • Rapora itiraz edilecekse, itirazların karara bağlanması ve gerekirse ek rapor alınması beklenebilir.
  • Artırım tahkikat sona ermeden yapılmalıdır. Tahkikatın bittiği bildirildikten sonra bu hak kullanılamaz.
  • Artırılan tutar için harç tamamlanır.

Adım 5: Karar, istinaf ve icra

Karar sonrasında taraflar istinaf yoluna başvurabilir. İstinafta kural olarak ıslah yapılamadığı için (HMK md. 357), ilk derece mahkemesinde artırım hakkını kullanmamış olan işçi istinafta talebini artıramaz. Kararın ardından, kesinleşmesi beklenmeden ilamlı icra takibi başlatılabilir. Ancak işe iade gibi bazı kararlarda kesinleşme beklenir.

4. Görülmekte Olan Belirsiz Alacak Davaları Ne Olacak?

31 Temmuz 2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları, kaldırılan HMK md. 107’ye göre görülmeye devam eder (geçiş hükmü). Yani:

  • Bu davalarda talep, eski usule göre artırılabilir.
  • Davanın, yeni düzen nedeniyle kısmi davaya çevrilmesine gerek yoktur.
  • Davanın usulden reddedilip yeniden açılması gibi bir sonuç doğmaz.

Belirsiz alacak davanız devam ediyorsa avukatınızdan dosyanın hangi aşamada olduğunu ve artırım dilekçesinin ne zaman verileceğini öğrenin. Aynı işverene karşı 31 Temmuz 2026’dan sonra yeni bir dava açılacaksa, örneğin eski davada istenmeyen bir alacak kalemi için, bu yeni dava artık kısmi dava kurallarına göre açılmalıdır. Eski ve yeni davanın birleştirilmesi de ayrıca değerlendirilebilir.

5. Kısmi Dava, Islah ve Artırım: Farklar

Yeni düzende üç kavram sık karıştırılıyor:

KavramNe işe yarar?Kaç kez?Zamanaşımı
Kısmi davada artırım (HMK 109/4)Kısmi dava edilen alacağın tutarını artırmakBir kezArtırılan kısım için dava tarihinde kesilmiş sayılır
Islah (HMK md. 176–182)Usul işlemini tamamen veya kısmen düzeltmekAynı davada bir kezIslahla artırılan kısma zamanaşımı itirazı yapılabilir
Ek davaKısmi davada istenmeyen kalan kısım için yeni dava–Kalan kısım için ayrı zamanaşımı işler

Islah kurumu yürürlükte kalmıştır. Ancak kısmi davada tutarı artırmak için artık ıslaha başvurmak gerekmez. Artırım için özel ve daha güvenli bir yol vardır. Islah hakkı, örneğin yeni bir alacak kalemi eklemek ya da vakıaları düzeltmek için saklıdır. Bu ayrım uygulamada yargı kararlarıyla netleşecektir.

6. Tamamen Belirli Alacaklarda Kısmi Dava Açılabilir mi?

HMK md. 109’un ikinci fıkrasına göre talep konusu niteliği itibarıyla tamamen belirliyse kısmi dava açılamaz. 7589 sayılı Kanun bu fıkrayı değiştirmemiştir.

Örneğin bordroda yazılı, ödenmemiş son iki aylık ücret genellikle belirli bir alacaktır. Bu tür alacakların tamamı için dava açılması gerekir. Fazla mesai, hafta tatili ve UBGT gibi tanık ve bilirkişi incelemesi gerektiren alacaklar ise çoğu zaman dava açılırken tam belirlenemez. Bu alacaklar için kısmi dava yolu uygundur.

Anayasa Mahkemesi, Ankara 73. İş Mahkemesi’nin başvurusu üzerine HMK md. 109’daki “kısmi” ibaresine yönelik iptal talebini oybirliğiyle reddetti. Karar 16.04.2026 tarihli ve E.2025/231, K.2026/82 sayılıdır.

7. İşverenler İçin Ne Değişti?

Değişiklik yalnızca işçileri ilgilendirmiyor. İşveren tarafında da dikkat edilecek noktalar var:

  • Zamanaşımı savunması: Yeni düzende artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinde kesilmiş sayılıyor. Kısmi davada ıslahla artırılan kısma zamanaşımı itirazı yapmak, artık çoğu durumda sonuç vermeyecek.
  • Usulden ret beklentisi: “Belirsiz alacak davası açılamaz, hukuki yarar yok” savunması yeni davalarda gündeme gelmez. Tartışma, alacağın kısmi dava açmaya uygun olup olmadığına kayacaktır.
  • Kayıt düzeni: Puantaj, giriş-çıkış kayıtları ve imzalı bordrolar, fazla mesai hesabında hâlâ en önemli delillerdir.
  • Arabuluculuk: Kalemlerin tutanakta açıkça yazılması, ileride hangi alacağın tartışılacağını belirler.

8. Faiz ve Masraflar: Dikkat Edilecekler

7589 sayılı Kanun, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un 1. maddesinde de değişiklik yaptı. Böylece yasal faizin belirlenme yöntemi değişti; güncel oran Merkez Bankası’nın ilan ettiği oranlara bağlı olarak belirleniyor. Kıdem tazminatına ise mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanmaya devam ediyor.

Masraf açısından:

  • Dava açılırken başvurma harcı ve dava değeri üzerinden nispi harcın dörtte biri peşin ödenir. 2026’da nispi karar ve ilam harcı binde 68,31’dir.
  • İşçiler adli yardım talep edebilir. Adli yardım kabul edilirse harç ve masraflar devletçe karşılanır (HMK md. 334 ve devamı).
  • Artırım yapıldığında artırılan tutar üzerinden harç tamamlanır.
  • Gider avansı; bilirkişi, tanık ve tebligat giderleri için yatırılır.

Avukatlık ücreti ve harçların ayrıntısını İş Mahkemesi Avukatlık Ücretleri ve Mahkeme Masrafları (2026) yazımızda bulabilirsiniz.

9. Kontrol Listesi: İşten Ayrıldıktan Sonra Yapılacaklar

  • Fesih bildirimini, ihtarnameleri ve işten çıkış kodunu saklayın.
  • e-Devlet’ten SGK hizmet dökümünü indirin.
  • Banka hesap hareketlerinizi ve maaş bordrolarınızı toplayın.
  • Fazla mesaiyi gösteren mesaj, e-posta, vardiya listesi gibi belgeleri kaydedin.
  • Fazla mesainizi bilen en az iki tanığın adını ve iletişim bilgisini not edin.
  • İşe iade düşünüyorsanız bir aylık arabuluculuk süresini kaçırmayın.
  • Arabuluculuğa götürdüğünüz alacak kalemlerinin tutanağa yazıldığını kontrol edin.
  • Dava açarken her kalemi “fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla” kısmi olarak isteyin.
  • Bilirkişi raporundan sonra tek artırım hakkınızı tahkikat bitmeden kullanın.

10. Örnek: Kısmi Dava ve Artırım Dilekçesi Bölümleri

Dava dilekçesinden talep bölümü (örnek):

Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 10.000 TL kıdem tazminatının fesih tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiziyle; 5.000 TL ihbar tazminatının, 5.000 TL fazla çalışma ücretinin, 2.000 TL yıllık izin ücretinin ve 1.000 TL hafta tatili ücretinin arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ederiz.

Artırım dilekçesi (örnek):

Dosyaya sunulan bilirkişi raporu doğrultusunda, HMK md. 109/4 uyarınca talebimizi artırıyoruz. Kıdem tazminatına ilişkin talebimizi 10.000 TL’den 182.400 TL’ye, fazla çalışma ücretine ilişkin talebimizi 5.000 TL’den 96.750 TL’ye çıkarıyoruz. Artırılan kısımlar için harç yatırılmıştır. Artırılan tutarların da dava dilekçesinde belirtilen faiz türü ve başlangıç tarihleriyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ederiz.

Bu metinler yalnızca örnektir. Tutarlar, faiz başlangıçları ve alacak kalemleri her dosyada farklıdır.

Belirsiz alacak davası kaldırıldı hakkında sık sorulan sorular

Belirsiz alacak davası tamamen mi kaldırıldı? Evet. 7589 sayılı Kanun md. 19 ile HMK md. 107 yürürlükten kaldırıldı. 31 Temmuz 2026’dan sonra yeni bir belirsiz alacak davası açılamaz.

Önceden açtığım belirsiz alacak davası düşer mi? Hayır. 31 Temmuz 2026’dan önce açılan belirsiz alacak davaları eski HMK md. 107’ye göre görülmeye devam eder.

Kısmi davada talebimi kaç kez artırabilirim? Bir kez. HMK md. 109/4’e göre artırım bir defaya mahsustur ve tahkikat sona erene kadar yapılmalıdır.

Artırdığım kısım zamanaşımına uğrar mı? Hayır. Yeni düzende artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Ancak dava tarihinde zamanaşımı dolmuş aylar için bu kural geçmişe etki etmez.

Islah hakkım ortadan kalktı mı? Hayır. Islah HMK md. 176 ve devamında düzenlenmeye devam ediyor. Kısmi davada tutarı artırmak için artık ıslaha gerek yoktur. Islah, başka düzeltmeler için kullanılabilir.

İşçi alacakları için hâlâ arabulucuya gitmek gerekiyor mu? Evet. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3 uyarınca kıdem, ihbar, ücret, fazla mesai gibi alacaklar ve işe iade için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.

Kısmi davada ne kadarlık dava açmalıyım? Kanunda bir alt sınır yoktur. Tutar arabuluculuk tutanağı ve elinizdeki belgelere göre belirlenir. Düşük tutar peşin harcı azaltır. Ancak alacak tamamen belirliyse kısmi dava açılamaz.

Bilirkişi raporu gelmeden artırım yapmalı mıyım? Genellikle hayır. Artırım hakkı tek seferliktir. Raporun kesinleşmesini beklemek, ek raporla değişen hesaplar nedeniyle hak kaybını önler.

İstinafta talebimi artırabilir miyim? Kural olarak hayır. HMK md. 357 istinafta ıslahı yasaklar. Artırım hakkının ilk derece mahkemesinde, tahkikat bitmeden kullanılması gerekir.

İşveren olarak bu değişiklik beni nasıl etkiler? Kısmi davada artırılan kısma zamanaşımı itirazı artık sonuç vermez. Puantaj, bordro ve giriş-çıkış kayıtlarının düzenli tutulması, fazla mesai uyuşmazlıklarında daha da önemli hale gelir.

Kaynaklar ve mevzuat

Özet: Belirsiz alacak davası kaldırıldı ise alacağın belirlenebilir kısmıyla dava açılması ve zamanaşımının ayrıca takip edilmesi gerekir.

İlgili yazılar

Kaynaklar

  • 7589 sayılı Kanun, Resmî Gazete 31.07.2026, sayı 33326 (md. 19 ve md. 20).
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 109, 176–182, 357 (mevzuat.gov.tr).
  • 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3.
  • Anayasa Mahkemesi, E.2025/231, K.2026/82, 16.04.2026.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Her dosyanın koşulları farklıdır.

Yayın tarihi: 30 Ekim 2026.

Yorum yapın

Yorumunuz sitede herkese açık yayınlanır; özel bilgilerinizi yazmayın. Kişisel verileriniz KVKK Aydınlatma Metni kapsamında işlenir.